၃ ေမ ရန္ကုန္၊               ၊တင္ေက်ာ္ေက်ာ္စိုး

ေမလ သံုးရက္ေန့တြင္က်ေရာက္ေသာ ကမာၻ ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ေန ့တြင္ အေမရိကန္ သမၼတ အိုဘားမားက “ေမလ သံုးရက္ ေန ့ကမာၻ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန ့သည္ လြတ္လပ္မႈ အတြက္ အသက္တမွ် အေရးၾကီးေၾကာင္း”ေၿပာၾကားသြားသည္။လြတ္လပ္စြာ သတင္းေရးသားမႈ အတြက္ ၎တို ့၏မိခင္ ႏိုင္ငံမ်ားမွာတြင္ ပင္ ေထာင္သြင္းဖမ္းဆီးၿခင္းအပစ္ေပးခံေနရသည့္ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ အတြက္ တိုက္ပြဲ ၀င္ေနသူမ်ားအတြက္လည္း သမၼတ အိုဘားမားက ထည့္သြင္း ေၿပာၾကားသြားသည္။

ေမလ သံုးရက္ ကမာၻ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ေန့အတြက္ စစ္အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ၿမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မူမည္သည့္ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားမွ က်င္းပခြင့္မရ ဟု သိရွိရသည္။ကမာၻ့သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္ေန ့တြင္ ၿပည္တြင္း သတင္းဂ်ာနယ္ တစ္ခုမွ အယ္ဒီတာ တစ္ဦးကမူ “သတင္းလြတ္လပ္ ခြင့္ ဆိုတာ ၿမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ ရွိသင့္ေနၿပီ ”ဟု Freedom News Group သို ့ေၿပာသည္။

ကမာၻ ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန ့ကို ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံ ၏ ဆံုးၿဖတ္ခ်က္ အရ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္စဥ္ ႏွစ္တိုင္းေမလ သံုးရက္ ေန ့ကို သတ္မွတ္ထားၿခင္း ၿဖစ္သည္။၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ေမလ၃ ရက္ တြင္ ကမာၻ ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန ့စတင္က်င္းပခ်ိန္မွ စၿပီး ၁၆ ႏွစ္ၾကာၿပီးေနာက္ ယေန ့အခ်ိန္အထိ သတင္းသမား ၆၉၂ ေယာက္မွာ သတင္း လြတ္လပ္ခြင့္ အတြက္ အသက္ စေတးခဲ့ ၿပီး ၿဖစ္သည္ ဟု ဖရီးဒမ္းေဟာက္(စ္) ၏ အစီရင္ခံစာ တြင္ ေဖာ္ၿပထားသည္။

ကုလသမၼဂ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႈးခ်ဴပ္ ဘန္ကီမြန္းက ကမာၻ ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန ့အတြက္“သတင္းမီဒီယာသည္ နယ္ပယ္ေပါင္းစံု တို ့အတြက္ အေရးပါေသာ အခ်င္းအရာတစ္ရပ္ၿဖစ္လာၿပီးႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ၿပည္သူမ်ားၾကားတြင္ နားလည္မႈယံုၾကည္မႈရေအာင္တည္ေဆာက္ေပးႏိုင္သည္ ”ဟုေၿပာၾကားသြးသည္။

ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနၿဖင့္ လူအခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္း အမွတ္ ၁၉ ၿဖစ္သည့္ လြတ္လပ္စြာထုတ္ေဖၚေၿပာၾကားခြင့္ကို အေလးထားရန္ ႏွင့္ ယေန ့ေခာတ္သည္ အင္တာနက္မွ သတင္း ရင္းၿမစ္မ်ားကို အဓိက ထားၾကသည္ ၿဖစ္သည့္ အတြက္ အြန္လုိင္း အေၿခစိုက္ ဂ်ာနယ္လစ္မ်ား အား မနွိပ္ကြပ္ရန္ သူက ကာတာ ႏိုင္ငံ ဒိုဟာ ၿမိဳ့တြင္ က်င္းကေသာ ကမာၻ ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ေန ့အထိမ္းအမွတ္ပြဲတြင္ ထပ္ေလာင္းေၿပာၾကားသြားသည္။

ဇန္န၀ါရီလ ၈ရက္ေန ့က လုပ္ၾကံခံခဲ့ရသည့္ သီရိလကၤာ Sunday Leaderသတင္းစာမွ အယ္ဒီတာ Lasantha Wickrematunge အားယူနက္စကို မွ ေပးအပ္ခ်ီးၿမွင္သည့္ ဂီလာမို ကာႏို
ကမာၻ့ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ဆု ကိုေပးအပ္ခ်ီးၿမွင့္ခဲ့သည္။

ထိုဆုအတြက္ ေဒၚလာ ႏွစ္ေသာင္းငါးေထာင္ ေပးအပ္ခ်ီးၿမွင့္ခံရၿပီး Wickremantunge ၏ဇနီး ၿဖစ္သူ
ကတက္ေရာက္လက္ခံ ရယူသည္။ၿမန္မာ ႏိုင္ငံမွ သတင္းစာ ဆရာၾကီး ဦး၀င္းတင္ ကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ် ခံေနရစဥ္က ထိုဆုေပးအပ္ ခ်ီးၿမွင့္ခဲ့သည္။

ကမာၻ့သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ေန ့ကို ၿမန္မာႏိုင္ငံ၏ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံမ်ားတြင္လည္းက်င္းပသည္။အိမ္နီးခ်င္း
ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ မီဒီယာ ခုႏွစ္ခု ပူးေပါင္း၍ အခ်က္ငါးခ်က္ ပါေတာင္းဆိုခ်က္ တစ္ခု ကို ထုတ္ၿပန္ခဲ့သည္။