၂၅ ဇြန္ တီဟီရန္၊                    ၊စီအန္အန္။ေလာ့(စ္)ဂ်လိစ္ တိုင္း ႏွင့္ အီရန္ဘေလာက္သတင္းမ်ား

Women in Iran’s protests: head scarves and rocks

ဗုဒၶဟူးေန ့က အီရန္ ဆႏၵျပ သူ ေတြ ဟာ ပါလီမန္ ေရွ့မွာ စုေ၀းခဲ့ၿပီးအစိုးရ ႏႈတ္ထြက္ေပးေရးလြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပေပးေရး စတဲ့ ေႂကြးေက်ာ္ သံေတြ ေအာ္ဟစ္ၿပီး ဆႏၵျပ ေတာင္းဆို ခဲ့ပါတယ္။အီရန္ စစ္တပ္ နဲ ့ရဲ အဖြဲ ့ကလည္း ဒီဆႏၵျပမႈ ေတြ ကို မ်က္ရည္ ယို ဗံုးေတြ ၊နံပါတ္ တုတ္ေတြသံုးၿပီး ၿဖိဳခြဲ ေပမယ့္ အီရန္ ေက်ာင္းသာျပည္သူ ေတြ ဟာ ၿဖိဳခြဲ ခံရ လို ့ မိနစ္ ေလးဆယ္ ၾကာျမင့္တိုင္းအျခား တစ္ေန ရာ မွာ ျပန္စုႏိုင္ခဲ့ လို ့ဆႏၵျပ မႈေတြ ကို ႏွိမ္ ႏွင္း ဖို ့အလြန္ ခက္ ေနေၾကာင္း တီဟီရန္ကလာတဲ့ ေလာ့(စ္) အိန္ ဂ်လိစ္ တိုင္း သတင္းတစ္ပုဒ္ မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။

အီရန္ ေတာ္လွန္ ေရးအေစာင့္တပ္က ေလ့က်င့္ေပးထားတဲ့ ဘဆဂ်စ္(Basisji) လို ့ေခၚတဲ့ျပည္သူ ့စစ္ေတြ နဲ ့ ရဲ အေစာင့္ အဖြဲ ့ေတြ ဟာ တီဟီရန္ၿမိဳ ့ရဲ ့လမ္းတိုင္းမွာ ေစာင့္ၾကပ္ေန ေပမယ့္ ဆႏၵျပသူေတြ ဟာ အီရန္ အစိုးရ အဖြဲ ့တြင္းက ရာထူးႀကီးမားစြာ ရယူထားတဲ့ သူေတြ ရဲ ့အကူအညီ ကိုရတာေၾကာင့္ သူတို ့ေတြဟာ အာဏာရွင္ အစိုးရ တစ္ရပ္ ကို ျဖဳတ္ခ်ဖို ့အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနၾကၿပီ လို ့ဆိုပါတယ္။

စီအန္အန္ သတင္းဌာနက ရထားတဲ့ အီရန္ ဆႏၵျပပြဲ ဓာတ္ပံု တစ္ပံုမွာ ေတာ့ အီရန္ ႏိုင္ငံရဲ ့အာဏာရွိ အဖြဲ ့အစည္းတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ ဥေသွ်ာင္အဖြဲ ့အစည္းက မူလာ လို ့ေခၚတဲ့ ဘာသာေရး ဆရာတစ္ေယာက္ကေတာင္ ဆႏၵျပပြဲ ေတြ မွာ ဦးေဆာင္ ပါ၀င္ပါတယ္။

တီဟီရန္ ျပည္သူ လူထုရဲ ့ဆႏၵျပပြဲေတြ ကို ေထာက္ခံတဲ့ အေနနဲ ့ ေတာင္ကိုရီးယား မွာ ကမာၻ ့ဖလားေျခစစ္ပြဲ အတြက္ ကစားေနတဲ့ အီရန္ကစားသမားေလး ဦးဟာ ဆႏၵျပပြဲ မွာ ေသဆံုးခဲ့တဲ့ ျပည္သူေတြ ကို စာနာေၾကာင္း ျပတဲ့ အေနနဲ ့ၿပိဳင္ပြဲ ကေန ႏႈတ္ထြက္ သြားခဲ့ၾကပါတယ္။

ယခင္အပတ္က ေျခစစ္ပြဲ တစ္ခုမွာလည္းသူ တို ့ဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္း လဲေရး၀ါဒီ မူဆာဗီ ကို ေထာက္ခံတဲ့ အေနနဲ ့ ၿပိဳင္ပြဲ က်င္းပေနစဥ္ မွာ အစိမ္းေရာင္ လက္ပတ္ေတြ ကို ခ်ဥ္ေႏွာင္ထားခဲ့ပါတယ္။အီရန္ အစိုးရက ေတာ့ ဒီကစားသမားေလးဦးကို ရာသက္ပန္ ကစားခြင့္
ပိတ္ပင္ ခဲ့ပါတယ္။

ဆႏၵျပပြဲ အတြင္းမွ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံထားရသူ ေတြ အတြက္ လည္း ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္း
သာေရး အဖြဲ ့ႀကီး က စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ မိတယ္ လို ့သူ တို ့ရဲ ့ေၾကၿငာခ်က္ ထဲ မွ ထုတ္ျပန္ ထားပါ
တယ္။

သီတင္း ႏွစ္ပတ္ နီးပါးၾကာျမင့္ၿပီ ျဖစ္တဲ့ အစိုးရ ဆန္ ့က်င္ေရး ဆႏၵျပပြဲ ေတြ ေၾကာင့္ အီရန္ အစိုး
ရ အဖြဲ ့အတြင္း မွာ အကြဲ အၿပဲ ေတြ ျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ယခု လက္ရွိ ဥေသွ်ာင္ အဖြဲ ့က သမၼ တေဟာင္း
ရပ္(ဖ)ဆန္ဂ်ာနီ ကေတာ့ျပည္ သူေတြ ဘက္ကသာ သူရပ္တည္ မယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း တရား
၀င္ ထုတ္ေဖၚေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အီရန္ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ အယာ တိုလာ အလီ ခိုေမနီ က ေတာ့ အေမရိကန္က ပဲ ဖိအား
ေပးေပး ျပည္သူေတြက ပဲ ဖိအားေပးေပး အဖ အီရန္ ႏိုင္ငံေတာ္ ႀကီး အတြက္ သူဟာ ဦးညြတ္မွာ
မဟုတ္ဘူး လို ့ဗုဒၶဟူးေန ့ကတီဟီရန္ ေရဒီယို ကို ေျပာပါတယ္။

အီရန္ ႏိုင္ငံေရး ကၽြမ္းက်င္ သူ အေမရိကန္ အထက္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ တစ္ဦးက အီရန္ ႏိုင္ငံ
ဟာ ဆံုးျဖတ္ရမယ့္အခ်ိန္ ေရာက္ေနၿပီ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလာဒ္ ကို ျပန္စဥ္းစားေပးလို ့လဲ လက္ရွိ
ဘာသာ ေရးေခါင္းေဆာင္ ေတြ မွာ ဘာ ဆံုး႐ႈံးစရာ မွ ရွိမွာ မဟုတ္ ဘူး လို ့ဆိုပါတယ္။

အီရန္ ရဲ အဖြဲ ့ေတြ က ဆႏၵျပသူေတြ ကို တရိစာၦန္ လိုရိုက္ ႏွက္ၿပီး လူစု ခြဲေနတာေတာင္ အမ်ိဳး
သမီးေတြ က သူတို ့ရဲ ့ ေတာင္းဆို မႈ ေတြ ကို အရွိန္ ေလွ်ာ့ခ်ဖို ့အစီအစဥ္ မရွိဘူး လို ့ဆိုပါတယ္။

အီရန္ ေရြးေကာက္ပြဲ မတိုင္ခင္ကာလမွာ သမၼတ ခိုေမနီ ကို စာတစ္ေစာင္ ပို ့ခဲ့ဖူးၿပီး အီရန္ နဲ ့အေမရိကန္ ေဆြးေႏြးၾကရေအာင္ လို ့ ေရးသားခဲ့တဲ့ သမၼတ အိုဘားမား ဟာ လည္း အႀကီးအက်ယ္ေ၀ဖန္ ခံရမႈ ေတြ နဲ ့ႀကံဳေတြ ့ခဲ့ပါတယ္။