Daniel Kane ကဒါဖီကို စြန္႔ခြာ၍ဘက္ေျပာင္းခိုလွုံလာခဲ့ေသာလစ္ဗ်ား
စစ္ဘက္မွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ၅ ဦးအပါ အ၀င္ လစ္ဗ်ားအထက္တန္းစစ္ဘက္အရာ႐ွိ ၈ ဦး မွ
အျခားေသာလစ္ဗ်ားစစ္ဘက္အရာ႐ွိမ်ားအား ကဒါဖီကိုစြန္႔ခြာ၍ ၎၏ ႏွစ္ ၄၀ ၾကာအုပ္စိုးမွုကို လ်င္ျမန္စြာအဆံုးသတ္ႏိုင္ေရးအတြက္ လက္႐ွိလစ္ဗ်ားေတာ္လွန္ေရးႏွင့္လာေရာက္ပူးေပါင္းၾကရန္ ပန္ၾကားလိုက္သည္။
အီတလီႏိုင္ငံျခားေရးအရာ႐ွိမ်ားမွ ဘက္ေျပာင္းလာေသာ လစ္ဗ်ားဗိုလ္ခ်ဳပ္ ၅ ဦး၊ ဗိုလ္မွူးၾကီး ၂ ဦးႏွင့္ ဗိုလ္မွူး ၁ ဦးတို႔အား
၄င္းတို႔လစ္ဗ်ားမွထြက္ခြာခဲ့ျပီး ၃ ရက္ေျမာက္တြင္သတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုရန္စီစဥ္ေပးခဲ့သည္။
၄င္းတို႔အနက္မွတဦးျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မယ္လုဒ္မာဆြဒ္ဟာလာဆာမွ ကဒါဖီ၏တပ္မ်ားတြင္ ေတာ္လွန္ေရးစတင္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၁၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ
လယ္ပိုင္းႏွင့္စာလွ်င္ ၂၀%ခန္႔သာ ထိထိေရာက္ေရာက္လွုပ္႐ွားႏိုင္ေတာ့ျပီး၊ ကဒါဖီကိုသစၥာခံသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားအေရအတြက္မွာ ၁၀ ဦးထက္
မပိုေတာ့ေၾကာင္းခန္႔မွန္းေျပာၾကားခဲ့သည္။ ယခုလစ္ဗ်ားသူပုန္မ်ားကို ေထာက္ခံအားေပးေနသူ၊ ယခင္လစ္ဗ်ားကုလသမဂၢသံအမတ္ၾကီးအျဖစ္မွ
ဘက္ေျပာင္း၍ကဒါဖီကိုဆန္႔က်င္ခဲ့ေသာ အက္ဘ္ဒယ္ရာမန္႐ွာလ္ဂမ္မွ ဤစစ္ဘက္အရာ႐ွိ ၈ ဦးသည္ ကဒါဖီကိုစြန္႔ခြာခဲ့ျပီး ယခုအခ်ိန္တြင္
လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံျပင္ပတြင္ေရာက္႐ွိေနသည့္ အရာ႐ွိ ၁၂၀ ခန္႔တြင္အပါအ၀င္ျဖစ္သည္ဟု သတင္းေထာက္မ်ားႏွင့္ေတြ႕ဆံုပြဲတြင္ေျပာၾကားခဲ့သည္။
လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံႏွင့္ ၾကာျမင့္စြာ စီးပြားေရးႏွင့္သံတမန္အဆက္အသြယ္႐ွိခဲ့ေသာ ယခင္လစ္ဗ်ား၏ကိုလိုနီ႐ွင္ အီတလီသည္ လစ္ဗ်ားႏွင့္ ေ႐ွးဦးစြာ
ဆက္ဆံေရးရပ္စဲခဲ့ ျပီး ကဒါဖီကိုဆန္႔က်င္ေတာ္လွန္ေနသည့္ လစ္ဗ်ားႏုိင္ငံေတာ္တိုးတက္ေျပာင္းလဲေရးေကာင္စီ (Libyan National
Transitional Council) ႏွင့္ တရား၀င္ဆက္ဆံေရးစတင္ထူေထာင္ခဲ့သည့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားတြင္အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။
အျခားခိုလွုံသူမ်ားနည္းတူ သာမန္အ၀တ္အစားမ်ားကိုသာ၀တ္ဆင္ထားသည့္ ဘက္ေျပာင္းလာေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာ္န္အလီေအာ္န္ မွ
လြတ္လပ္မွုအတြက္ ရဲစြမ္းသတၱိေျပာင္ေျမာက္စြာျဖင့္တိုက္ပြဲ၀င္ရင္းက်ဆုံးသြားခဲ့ေသာ အာဇာနည္မ်ားကိုယ္စား လစ္ဗ်ားရဲတပ္ဖြဲ႔ႏွင့္
လံုျခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔မ်ားသို႔ ကဒါဖီအားစြန္႔ခြာၾကရန္ ပန္ၾကားခ်က္ကို ဖတ္ျပခဲ့သည္။ ၎မွ မ်ားစြာေသာလစ္ဗ်ားျမိဳ႕မ်ားတြင္ျဖစ္ပြားေနသည့္
ကဒါဖီႏွင့္အေပါင္းပါတို႔၏ လစ္ဗ်ားျပည္သူမ်ားအား လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မွုႏွင့္ လစ္ဗ်ားအမ်ိဳးသမီးမ်ားအား အၾကမ္းဖက္မွုတို႔ကို ႐ွုံ႕ခ်ခဲ့သည္။
အျခားေသာဘက္ေျပာင္းလစ္ဗ်ားဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ယာမက္ဆာလားမွ ကဒါဖီ၌ လစ္ဗ်ားျပည္သူမ်ားကို ဖမ္းဆီးသတ္ျဖတ္မွုမ်ား
လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကသည့္ တပ္မ ၂ ခုသာက်န္႐ွိေတာ့ေၾကာင္း သတင္းေထာက္မ်ားကို ေျပာၾကားခဲ့သည္။
လစ္ဗ်ားႏုိင္ငံေတာ္တိုးတက္ေျပာင္းလဲေရးေကာင္စီဥကၠ႒ မာမြတ္႐ွာမမ္မွ၊ ေမလ အစပိုင္း၌ ေရာမျမိဳ႕႐ွိ အီတလီႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး႒ာနမွ
လက္ခံက်င္းပေပးခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံတကာညီလာခံတြင္ကတိျပဳခဲ့ၾကသည့္ ဘ႑ာေငြေထာက္ပ့ံမွုမ်ားအပါအ၀င္ မည္သည့္ျပည္ပေထာက္ပ့ံမွုမွ
ယခုခ်ိန္ထိေရာက္႐ွိမလာေၾကာင္းႏွင့္ လစ္ဗ်ားႏုိင္ငံေတာ္တိုးတက္ေျပာင္းလဲေရးေကာင္စီ မွ ကိုယ္စားလွယ္တဦးကို လာမည့္ ဇြန္လတြင္
ၾသစၾတီးယားႏိုင္ငံ၊ ဗီယင္နာျမိဳ႕၌က်င္းပမည့္ အိုပက္ (OPEC) အဖြဲ႔အစည္းအေ၀းသို႔ေစလႊတ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။
အုပ္စုလိုက္စြန္႔ခြာမွုမ်ားသည္ လစ္ဗ်ားအေနာက္ဘက္နာဆူရာေတာင္တန္းေဒသ၊ မစ္စူရာတာျမိဳ႕တ၀ိုက္႐ွိ အတိုက္အခံထိန္းခ်ဳပ္ေဒသ၊
အတိုက္အခံ အဓိကအင္အားစုမ်ား႐ွိရာ လစ္ဗ်ားအေ႐ွ႕ဘက္ျခမ္း ဘင္ဂါဇီျမိဳ႕ႏွင့္ အက္ဂ်္ဒါဘီယာျမိဳ႕မ်ားတြင္ စစ္မ်က္ႏွာ ၃ ခုဖြင့္၍ထုိးစစ္
ဆင္ေနေသာ ကဒါဖီ၏တပ္မ်ားအတြက္ၾကီးမားေသာဖိအားမ်ားျဖစ္လာမည္ျဖစ္သည္။ ကဒါဖီတပ္မ်ားအား ေလေၾကာင္းမွထိုးစစ္ဆင္ေနသည့္
လက္႐ွိႏိုင္ငံစုံတပ္မ်ားသို႔ ေျမျပင္ထိုးစစ္တြင္အလြန္ထိေရာက္မွု႐ွိျပီး လက္႐ွိတိုက္ပြဲကိုအဆံုးသတ္ေပးႏိုင္မည္ဟုယူဆရသည့္ အဂၤလန္မွ
အပါခ်ီ (Apache) တိုက္ခိုက္ေရးရဟတ္ယာဥ္မ်ားႏွင့္ ျပင္သစ္မွ တိုက္ဂါး (Tiger) တိုက္ခိုက္ေရးရဟတ္ယာဥ္မ်ားမွ ထပ္မံအားျဖည့္ေပး
မည္ျဖစ္သည္။
ေတာ္လွန္ေရးစတင္ပီး ယခုခ်ိန္ထိ အေနာက္မဟာမိတ္ႏို္င္ငံမ်ား၏ အထူးတပ္ဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ စစ္ဘက္အၾကံေပးမ်ားမွ ကဒါဖီ၏ ၾကမ္းၾကဳတ္သည့္
အုပ္စိုးမွုအား ဆန္႔က်င္သည့္ အတိုက္အခံတပ္ဖြဲ႔မ်ားအား ကဒါဖီ၏တပ္မ်ားအားရင္ဆိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ေလ့က်င့္မွုမ်ားပံ့ပိုးေပးခဲ့ကာ၊
စစ္ဆင္ေရးေထာက္ပံ့မွုမ်ားျပဳလုပ္ေပးခဲ့၍၊ ႏိုင္ငံစံုေလေၾကာင္းထိုးစစ္အတြက္ လစ္ဗ်ားျပည္သူမ်ားကို အသက္ကိုျခိမ္းေျခာက္အႏ ၱရာယ္ေပးေနသည့္
ကဒါဖီ၏ စစ္စခန္းမ်ား၊ ႐ုံး႒ာနမ်ားစသည့္ ေျမေပၚေျမေအာက္ အေဆာက္အဦးမ်ားအားေခ်မွုန္းရန္ တိက်သည့္ပစ္မွတ္မ်ားေနရာမ်ားကို
ေထာက္လွမ္း၍သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား စုေဆာင္းရယူခဲ့ၾကျပီး ထိေရာက္စြာတိုက္ခုိက္ႏိုင္ခဲ့ၾကရာ ကဒါဖီႏွင့္၎၏အေပါင္းပါသစၥာခံမ်ား
အား ျပင္းထန္ၾကီးမားသည့္ဖိအားမ်ားသက္ေရာက္ေစခဲ့သည္။ ဆက္လက္ျပီး ကဒါဖီအားအုပ္စုလိုက္စြန္႔ခြာမွုမ်ား ကိုလည္းျဖစ္ေပၚေစခဲ့သည္။
အဂၤလန္ကာကြယ္ေရး၀န္ၾကီး လီယန္ေဖာ့ခ္စ္ မွ ေတာ္၀င္ေလတပ္ ေတာ္ေနးဒိုးတိုက္ေလယာဥ္မ်ားမွ လာမည့္ရက္ပိုင္းအတြင္း ေပါင္ ၂၀၀၀
ဘန္ကာခြင္းဗံုးမ်ား အသံုးျပဳ၍ ကဒါဖီႏွင့္အေပါင္းပါမ်ားအသံုးျပဳေနသည့္ အေဆာက္အဦးမ်ားကို ဗံုးၾကဲတိုက္ခိုက္ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္းကို
သတိေပးလိုက္ျပီး၊ ေနတုိးအတြင္းေရးမွူးခ်ဳပ္ အင္ဒါးစ္ဖို႔ခ္ရပ္စ္မတ္ဆင္မွ ကဒါဖီ၏အနီးစပ္ဆံုး အမာခံမ်ားအပါအ၀င္ ျပည္တြင္းေရာ၊ ျပည္ပတြင္ပါ
စြန္႔ခြာမွု၊ ဘက္ေျပာင္းဆန္႔က်င္မွုမ်ားလုပ္လာၾက၍ ပို၍ပို၍အထီးက်န္ျဖစ္လာေသာ ၄င္း၏အၾကမ္းဖက္အုပ္စိုးမွုအဆံုးသတ္ေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း
ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ကဒါဖီ၏ မတရားအုပ္စိုးမွုသည္ ျပီးဆံုးသြားခဲ့ျပီျဖစ္၍ ၎သည္အာဏာကိုအျမန္ဆံုးစြန္႔ျပီး လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံမွထြက္ခြာရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း
၊ G8 ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားအားလုံးမွလည္း ကဒါဖီအားထြက္ခြာရန္လိုလားၾကေၾကာင္း၊ ျပီးခဲ့ေသာ အဂၤါေန႔တြင္ လစ္ဗ်ားအတိုက္အခံတို႔ထိန္း
ခ်ဳပ္ထားသည့္ ဘင္ဂါဇီျမိဳ႕သို႔သြားေရာက္ခဲ့သူ အီတလီႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီး ဖရန္ကိုဖရက္တီနီမွ ေလာေလာလတ္လတ္ေျပာၾကားခဲ့သည္။
ေတာင္အာဖရိကသမၼတ ဂ်က္ေကာ့ဗ္ဇူးမားဦးေဆာင္သည့္ အာဖရိကသမဂၢအဖြဲ႔ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ ကဒါဖီမွ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးအတြက္
အသင့္႐ွိေနေၾကာင္းေျပာဆိုခဲ့ေသာ္လည္း ကဒါဖီမည္သို႔အာဏာစြန္႔လႊတ္မည္ကို တိက်စြာမဆိုႏိုင္ခဲ့ေပ။ ကဒါဖီအာဏာစြန္႔ခြာေရးအတြက္တိုက္
ပြဲ၀င္ေနေသာ၊ လစ္ဗ်ားအတိုက္အခံအဖြဲ႔ျဖစ္သည့္ လစ္ဗ်ားႏုိင္ငံေတာ္တိုးတက္ေျပာင္းလဲေရးေကာင္စီမွ ၀ါးတားတားျဖစ္ေနသည့္ ဇူးမား၏အပစ္
|အခတ္ရပ္စဲေရးကို ခုိင္မာမွုမ႐ွိသည့္အတြက္ ပယ္ခ်ခဲ့သည္။ လစ္ဗ်ားအတိုက္အခံထိန္းခ်ဳပ္ရာေဒသမ်ားတြင္ ႏိုင္ငံျခားသားမ်ားႏွင့္သတင္းေထာက္
မ်ား စားေသာက္ျခင္းႏွင့္ အျခားေသာ၀န္ေဆာင္မွုမ်ားအတြက္ကိုပင္လွ်င္ လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံသားမ်ားမွ ေငြယူရန္လက္တြန္႔ေနၾကျပီး အခမဲ့သာေပးလိုၾကသည္။
လက္႐ွိအေျခအေနအားလုံးက ကဒါဖီ၏နိဂံုးသို႔ ဦးတည္ေနျပီျဖစ္သည္ျဖစ္၍ ၄င္းသတင္းသည္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားအပါအ၀င္ အာဏာ႐ွင္ဆုိးမ်ားအတြက္ေတာ့ အာရပ္ေတာ္လွန္ေရးမ်ား၏ ေနာက္ဆက္တြဲအိပ္မက္ဆိုးတခုျဖစ္လာေပမည္။
Daniel Kane
